ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಒಳಗಿನ ಆಂತರಿಕ ಕಚ್ಚಾಟ ಹಾಗೂ ‘ಅಡ್ಡಮತದಾನ’ದಂತಹ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿವೆ.
ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಮೈತ್ರಿಯು, ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಸಂಬಂಧವು “ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ” ಎಂಬ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ರಾಜಕೀಯ ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಮಾತು.
ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಒಳಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಶಾಸಕರಿಂದಲೇ ನಡೆದಿರುವ ಅಡ್ಡಮತದಾನವು ಮೈತ್ರಿ ನಾಯಕರ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದೆ. ಪಕ್ಷದ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ, ತಮ್ಮದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿರುವುದು ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥರಾಗಿರುವುದು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದೊಳಗಿನ ‘ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ’ಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಮತದಾನದ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಹೈಕಮಾಂಡ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಶಾಸಕರು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿರುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಕೆಳಹಂತದ ಮುಖಂಡರು ಈ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪರಸ್ಪರ ವೈರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಂದಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ನಡುವಿನ ಕಹಿ ಇನ್ನೂ ಮಾಸಿಲ್ಲ. ಇದು ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಮೇಲ್ನೋಟದ ಒಪ್ಪಂದ’ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಅಧಿಕಾರದ ಹಾದಿಯ ಬದಲು ಆಸೆಯ ಹಾದಿ: ಪಕ್ಷವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುವ ಬದಲು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಆಸೆಯೇ ಮೈತ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿವೆ.ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಕೇವಲ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಕೆಳಹಂತದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಮೈತ್ರಿ ಇನ್ನೂ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿಲ್ಲ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಳಿಗಳಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಇಂದು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡುವ’ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ತಿಕ್ಕಾಟಗಳು, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ವರಿಷ್ಠರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೇಲೆ ಹೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಜೆಡಿಎಸ್ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಉಳಿವಿನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಡೆಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದೆ.
ತಾಳಮೇಳದ ಕೊರತೆ
ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವು ಹಳಿ ತಪ್ಪುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಷತ್ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗೊಂದಲಗಳು, ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅಥವಾ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರ ಮೌನ, ಎಲ್ಲವೂ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾವೇ ರಾಜಾ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಜೆಡಿಎಸ್ಗೆ, ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಕೇವಲ ‘ಜೂನಿಯರ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್’ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದು ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಅಹಂಕಾgದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗವು ಜೆಡಿಎಸ್ನ ಭದ್ರಕೋಟೆ. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪಕ್ಷದ ನೆಲೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕಸರತ್ತುಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಜೊತೆಗಿನ ಮೈತ್ರಿಯಿಂದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮತಗಳು ಕೈತಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರೆಲ್ಲಾ ಅಸಮಾಧಾನಿತರಾಗಿರುವುದು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯವರ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಅಪಸ್ವರವೇ ಅಧಿಕ
ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಿಂತ ಅಪಸ್ವರಗಳೇ ಜೋರಾಗಿವೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ, ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಜೆಡಿಎಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಜೆಡಿಎಸ್ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿಯು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಅನಿವಾರ್ಯತೆ’ಯ ಮೈತ್ರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಡ್ಡಮತದಾನ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಅಸಮಾಧಾನಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ದೊಡ್ಡ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಾಣುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದ ಮುಂದಿನ ಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿ.ವೈ. ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮುಖಂಡ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವು ಈ ಮೈತ್ರಿಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಗಳು ಪಕ್ಷದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವರ್ಗದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾದರೆ, ಮೈತ್ರಿಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯೂ ಅವರ ಮುಂದಿದೆ. ಈ ದ್ವಂದ್ವವು ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ, ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೈತ್ರಿ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿದೆ. ಈ ಮೈತ್ರಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾದರೆ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕೆಳಹಂತದವರೆಗೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ, ಮತಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೈತ್ರಿ ಎಂಬುದು ಮತದಾರರಲ್ಲೂ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಧ್ವನಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅಂತಃಕಲಹಗಳ ಶಮನ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನಿತ ನಾಯಕರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
2028ರ ಸಿದ್ಧತೆ:
2028ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಮೈತ್ರಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಬಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮೈತ್ರಿ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಒಂದು ಕಡೆಯಿದ್ದರೆ, ಮೈತ್ರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮೈತ್ರಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಟಾಪಟಿಗಳು ಮೈತ್ರಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಮೈತ್ರಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ. ಬಿಜೆಪಿ-ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿಯು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದು ದಡ ಸೇರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಂತರಿಕ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಈ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಹಳಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಿರುವುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒಳಜಗಳಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.