ಇಂದಿನಿಂದ (ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2026) ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಶಿವನಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ಮಾಸವನ್ನು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾವಣದ ಸೋಮವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವುದು, ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತರು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೋಮವಾರದಂದು ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾಗಿವೆ. ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಹಾಗೂ ಮಹಾ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವುದು, ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ಶುಭವೆಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಧರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಿವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರದಂದು ವ್ರತ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುವುದು ಅಥವಾ ಕೇಳುವುದನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ತರಕಾರಿಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನೂ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಪವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರ ಏಕೆ ವಿಶೇಷ?
ಶ್ರಾವಣದ ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರವೂ ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಶಿವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಅವಿವಾಹಿತ ಯುವತಿಯರು ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರದಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಭಕ್ತಿ, ಉಪವಾಸ, ಶಿವನ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಪವಿತ್ರ ಅವಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರಬಹುದು.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಶಿವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಪಂಚಮಿ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ, ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಿ ತಪ್ಪಿಯೂ ಈ ತಪ್ಪು ಮಾಡಬೇಡಿ
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಚಾರ ನಿಷಿದ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಅಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ಯಾವುವು ಎಂದು ತಿಳಿಯೋಣ.
*ಯಾವುದೇ ತುಂಡಾದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಾವಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ನೀವು ಮುರಿದ ಅಥವಾ ತುಂಡಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ.
*ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರೆ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನೀವು ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಂತೆ.
*ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಗರೇಟ್ ನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬೇಡಿ
*ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಸಹ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
*ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಾನ್ ವೆಜ್ ಸೇವಿಸದಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು
*ಅಧರ್ಮದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತಪ್ಪು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು.
*ಈ ಪವಿತ್ರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದು ಶಿವನ ಕೃಪೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಶ್ರಾವಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತರು ಸೋಮವಾರ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ, ಶಿವನಿಗೆ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ, ಹಾಲು, ನೀರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂತ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 2026ರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಆರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರಗಳ ವ್ರತವು ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಏಕೆ ವಿಶೇಷ?
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾಸವೆಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವುದು, ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವುದು, ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರಾವಣದ ಸೋಮವಾರಗಳು ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಈ ದಿನ ಭಕ್ತರು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ ಸಂಜೆ ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗೂ ಮಹತ್ವ
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಮಾಂಸಾಹಾರ, ಮದ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವವರು ಹಣ್ಣು, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಒಣಹಣ್ಣುಗಳು, ಸಬ್ಬಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಗುರವಾದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಆಹಾರ ನಿಯಮಗಳು ಕುಟುಂಬ, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಕಠಿಣ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಶ್ರಾವಣ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳಾಗಿವೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಕೂಡ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಕ್ತಿ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಮಾಸ
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಕೇವಲ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ, ಸರಳ ಜೀವನ, ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ದೇವರ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಡವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಶ್ರಾವಣದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಭಕ್ತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಮಾಸವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
