ಬೆಂಗಳೂರು: ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಜಿ.ಎಸ್. ಕಮಲ್ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ಈ ಕುರಿತು ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್‌ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಉಪವಿಭಾಗ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್‌ ಅವರು 2021ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 27ರಂದು ಬಿ.ಎಸ್. ಅಭಿನಂದನ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರ ವಿಳಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೃತಪಟ್ಟ ಸದಸ್ಯರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅಭಿನಂದನ್ ಕುಮಾರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ ಉಪವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿಯ ಆದೇಶವನ್ನೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಬೇರೆ ಊರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಿಗಲ್ವಾ?
ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಅವರು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವೊಂದನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಂಶವೃಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಹೇಳಿದೆ.
ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಮೊದಲು ಹೊಂದಿದ್ದ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸಸ್ಥಳವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೇ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ವಾಸಸ್ಥಳ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನ
ವಂಶವೃಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಒಂದೇ ರೀತಿಯದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ವಾಸಸ್ಥಳ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸಸ್ಥಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ವಿವಾದ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸದಸ್ಯರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಯಾವ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬೇಕು?
ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರು ಮೃತಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರಸುದಾರರ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸುವುದು, ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರ, ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜುಲೈ 17, 2026ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವ ಕ್ರಮದಂತೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡುವಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್‌ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ವಂಶವೃಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಅಂತಿಮ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ವಿವಾದಿತ ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
