‘ಶಿವ ಬಡವರ ದೇವರು, ರಾಮ ಶ್ರೀಮಂತರ ದೇವರು’.. ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆ

ನವದೆಹಲಿ : ತೆಲಂಗಾಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎ. ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ‘ಶಿವ ಬಡವರ ದೇವರು, ರಾಮ ಶ್ರೀಮಂತರ ದೇವರು’ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಹೇಳಿಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ದಿ ಕಾನ್ಕ್ಲೇವ್‌ 2026’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ರೆಡ್ಡಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ರಾಮನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ–ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಬಡವರು–ಶ್ರೀಮಂತರು ಎಂಬ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಯಶಸ್ಸು ಏಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ತಮ್ಮದೇ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಿದರು.

“ನಾವು ದ್ರಾವಿಡರು, ಅವರು ಆರ್ಯರು. ನಾವು ಶಿವನ ಭಕ್ತರು, ಅವರು ರಾಮನ ಭಕ್ತರು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಅವರು, ಬಿಜೆಪಿಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಬಿಜೆಪಿ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಜೈ ಶ್ರೀರಾಮ್’ ಘೋಷಣೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ‘ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ್’ ಘೋಷಣೆ ಏಕೆ ಕೇಳಿಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಶಿವನು ಬಡವರ ದೇವರು, ರಾಮನು ಶ್ರೀಮಂತರ ದೇವರು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ಪಕ್ಷ” ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ನೀಡಿದರು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು.

ಬಂಡಿ ಸಂಜಯ್ ತಿರುಗೇಟು

ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಬಂಡಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮ ಮತ್ತು ಶಿವರನ್ನು ಉತ್ತರ–ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲೇ ವೇಮುಲವಾಡವನ್ನು ‘ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ’ ಹಾಗೂ ಭದ್ರಾಚಲವನ್ನು ‘ದಕ್ಷಿಣ ಅಯೋಧ್ಯೆ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಪರಂಪರೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಭಜನಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ಬಂಡಿ ಸಂಜಯ್ ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಶಿವ–ರಾಮರ ನಡುವೆ ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿ ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ‘ಜಾತಿ ವಿರುದ್ಧ ಜಾತಿ, ದಕ್ಷಿಣ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ, ಈಗ ರಾಮನ ವಿರುದ್ಧ ಶಿವ’ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರವಿರುವ ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಪ್ರಧಾನಿ ‘ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ್’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಧರ್ಮ–ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆ

ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. 2019ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಬಳಿಕ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಯಿತು. 2024ರ ಜನವರಿ 22ರಂದು ರಾಮಲಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮೋದಿ ಅವರು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೇತನ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು.

ರಾಮಮಂದಿರ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ–ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಂದಿನ ಉನ್ನತ ನಾಯಕತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು. ಬಿಜೆಪಿ ಇದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಾಮಮಂದಿರ ವಿಚಾರವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮೀರಿ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ‘ಬಿಜೆಪಿ ರಾಮನನ್ನು ಕದ್ದಿದೆ’ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಮಾತು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ; ಉತ್ತರ–ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್–ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ವಾದದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ–ದಕ್ಷಿಣ ಚರ್ಚೆಯೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ

ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಇದೇ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪುನರ್‌ವಿಂಗಡಣೆ ನಡೆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನೂ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಚಾರ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಅದರ ಜತೆಗೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ—SIR—ವಿರುದ್ಧ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚಳವಳಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ರೆಡ್ಡಿ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲದ ‘ಸೈಮನ್ ಗೋ ಬ್ಯಾಕ್’ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ‘SIR ಗೋ ಬ್ಯಾಕ್’ ಅಭಿಯಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. SIR ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಚರ್ಚೆ

ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಇದೀಗ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ವಾದಗಳನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ, ರಾಮನನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಆರೋಪ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಶಿವರಂತಹ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ–ದಕ್ಷಿಣ ಅಥವಾ ಬಡವರು–ಶ್ರೀಮಂತರು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಶಿವರ ಆರಾಧನೆಗೆ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಂಪರೆಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ಸರಳ ವಿವರಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್–ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.