ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ: ‘ನಿರ್ಭಯಾ’ ನೆನಪಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವಿಚಾರಣೆ

ನವದೆಹಲಿ- ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿಯರ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸರಣಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೋಮವಾರ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಕಲ್ಕಾಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದ ಆಸ್ತಾ ಕುಂಜ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಲೀಪರ್ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತೆಯ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ. ವಿನೋದ್ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ಪೀಠವು, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. 2012ರ ನಿರ್ಭಯಾ ಪ್ರಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋವಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ

‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಪಾಯದ ವಲಯವಾಗಬಾರದು’

ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು, ಬಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಕಳಪೆ ಬೆಳಕು, ದುರ್ಬಲ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಗಸ್ತಿನ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಂದ ‘ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ವಲಯ’ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಬಳಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಪರಾಧ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

‘ಐಕಮತ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು’ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ ಎಂದಿರುವ ಪೀಠ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಉದ್ಯಾನವನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಾರಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಪಾತ್ರವೂ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಕಲ್ಕಾಜಿ ಘಟನೆ

ಕಲ್ಕಾಜಿ ಪ್ರಕರಣ: ಪೊಲೀಸರಂತೆ ನಟಿಸಿ ದಾಳಿ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ದೆಹಲಿಯ ಕಲ್ಕಾಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದ ಆಸ್ತಾ ಕುಂಜ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪೊಲೀಸರಂತೆ ನಟಿಸಿ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ಬಾಲಕಿ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಪಾರ್ಕ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ್ದ ವೇಳೆ ಆರೋಪಿಗಳು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೆಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆದರಿಸಿ, ಇಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಪಾರ್ಕ್‌ನ ನಿರ್ಜನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿದ್ದರು ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೇಳೆ ಕಾಲಿಗೆ ಗುಂಡೇಟು ತಗುಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಸಿಟಿವಿ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಆಧರಿಸಿ ಉಳಿದ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 142 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಆಸ್ತಾ ಕುಂಜ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಗಡಿ ಗೋಡೆ ಹಾನಿಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ-ನಿರ್ಗಮನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಕತ್ತಲಾದ ಬಳಿಕ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅಪ್ರಾಪ್ತೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶ

ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತೆಯರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕರಣ

ಕಲ್ಕಾಜಿ ಪ್ರಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಗಂಭೀರ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಸ್ವರೂಪ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆದ ಬಳಿಕ ಆಕೆಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಸಾದರ್ ಬಜಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಖರೀದಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದ 11 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಟೈಲರ್ ಅಂಗಡಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಅತ್ಯಾಚಾರ ಎಸಗಿದ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಆರು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಯ ಮೇಲೂ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಸರಣಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಗಸ್ತು, ಅಪರಾಧ ತಡೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿವೆ.

ಸ್ಲೀಪರ್ ಬಸ್ ಪ್ರಕರಣ

47 ಕಿ.ಮೀ. ಸಂಚರಿಸಿದ ಸ್ಲೀಪರ್ ಬಸ್, ಮತ್ತೆ ‘ನಿರ್ಭಯಾ’ ನೆನಪು

ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಗಸ್ಟ್ 4ರಂದು ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಗೇಟ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 47 ಕಿ.ಮೀ. ಸಂಚರಿಸಿದ ಸ್ಲೀಪರ್ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್‌ನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ತಪಾಸಣಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಬಸ್‌ಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ 11 ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಚಾಲನ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಿಸಿಟಿವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳೂ ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ದಪ್ಪ ಪರದೆಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ ಒಳಭಾಗ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಗೋಚರಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 2012ರ ದೆಹಲಿ ನಿರ್ಭಯಾ ಪ್ರಕರಣದ ಬಳಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ರೂಪಿಸಲಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಕಾಗದದಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು

2012ರ ಬಳಿಕ ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆ, ಆದರೆ ಜಾರಿ ಇನ್ನೂ ಸವಾಲು

2012ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 16ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಿರ್ಭಯಾ ಪ್ರಕರಣದ ಬಳಿಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಇದರ ನಂತರ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2013ರ ಜನವರಿ 23ರಂದು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಯಿತು. ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್, ವಾಯರಿಸಂ ಮತ್ತು ಆಸಿಡ್ ದಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ, 2012ರಿಂದ 2026ರವರೆಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದೆಹಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ನಂತರದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಗಸ್ತು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬೆಳಕು, ಸಿಸಿಟಿವಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಂತಹ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳ ಜಾರಿ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿವೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವಿಚಾರಣೆ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಏನು?

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವಿಚಾರಣೆ ಇದೀಗ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆಯಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕೊರತೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ, ಬೆಳಕು, ಸಿಸಿಟಿವಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಗಸ್ತು, ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ