ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗೆ ಹೋದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ರೂ. 100, 200, 500 ನಂತಹ ರೌಂಡ್ ಫಿಗರ್ ಮೊತ್ತದ ಬದಲಿಗೆ ರೂ. 99, 101, 119 ರಂತಹ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ರೌಂಡ್ ಫಿಗರ್ ಮೊತ್ತಗಳಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ಮೋಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕೇವಲ ವದಂತಿಯಷ್ಟೇ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ನ ಪರಿಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದರ 'ಸಾಂದ್ರತೆ' (Density) ನಿಮ್ಮ ವಾಹನದ ಮೈಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ '0.00' (ಜೀರೋ) ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಂಚನೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂಧನದ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಯಂತ್ರದ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಏನಿದು ಇಂಧನದ ಸಾಂದ್ರತೆ (Density)?
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್ನ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾಪಕವೇ ಸಾಂದ್ರತೆ. ತಾಪಮಾನ ಬದಲಾದಾಗ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ:
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸಾಂದ್ರತೆ: 730 ರಿಂದ 770 kg/m³ (ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ/ಘನ ಮೀಟರ್) ಇರಬೇಕು.
ಡೀಸೆಲ್ ಸಾಂದ್ರತೆ: 820 ರಿಂದ 860 kg/m³ ಇರಬೇಕು.
ಯಂತ್ರದ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಈ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ, ಆ ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಕಲಬೆರಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.
ತಪ್ಪಾದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದಾಗುವ ನಷ್ಟಗಳು:
ಕಲಬೆರಕೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ವಾಹನದ ಮೈಲೇಜ್ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಇಂತಹ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯು ಇಂಜಿನ್, ಫ್ಯೂಯಲ್ ಇಂಜೆಕ್ಟರ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲಗ್ಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಣ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದರೂ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಇಂಧನವನ್ನು ಪಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಬಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ‘ಫಿಲ್ಟರ್ ಪೇಪರ್ ಟೆಸ್ಟ್’ (Filter Paper Test) ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಬಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೋಸಗಳು:
ಜೀರೋ ತೋರಿಸದಿರುವುದು: ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮೀಟರ್ 0.00 ಗೆ ಮರುಹೊಂದಿಸದೆ ಇರುವುದು.
ಗಮನ ಬೇರೆಡೆ ಸೆಳೆಯುವುದು: ಒಬ್ಬ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೀವು ಕೇಳಿದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಪಂಪಿಂಗ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಪೂರ್ಣ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದು.
ನಾಜಲ್ ತಂತ್ರ: ಇಂಧನ ತುಂಬಿದ ತಕ್ಷಣ ಪೈಪ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಇಂಧನ ವಾಹನದ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಸೇರದಂತೆ ಬೇಗನೆ ನಾಜಲ್ ಅನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು.
ಗ್ರಾಹಕರು ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು:
ಮೀಟರ್ ಜೀರೋ ಗಮನಿಸಿ: ಪಂಪಿಂಗ್ ಶುರುವಾಗುವ ಮುನ್ನ 0.00 ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಲೀಟರ್ ದರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಲೀಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ: ರೂಪಾಯಿಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಬದಲಿಗೆ 1 ಲೀಟರ್, 2 ಲೀಟರ್ ಅಥವಾ 5 ಲೀಟರ್ಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸ.
ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ಯಂತ್ರದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಗದಿತ ಮಿತಿಯಲ್ಲೇ (730-770 kg/m³) ಸಾಂದ್ರತೆ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಪರಿಮಾಣ ಪರೀಕ್ಷೆ (Quantity Check): ಇಂಧನದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಬಂದರೆ, ಬಂಕ್ನಲ್ಲಿರುವ 5 ಲೀಟರ್ನ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಕ್ಯಾನ್ (5L Quantified Can) ಮೂಲಕ ಅಳೆದು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಗ್ರಾಹಕರಿಗಿದೆ.