ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಿಗಮ ಹಗರಣ: ಸಚಿವ ನಾಗೇಂದ್ರಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ; ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಿಬಿಐ

ಬೆಂಗಳೂರು- ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ಬಹುಕೋಟಿ ಹಣ ದುರುಪಯೋಗ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸಚಿವ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರ ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅನುಮತಿಗೆ ಸಿಬಿಐ ಮನವಿ

ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿರುವ ಸಿಬಿಐ (CBI), ಸಚಿವರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅನುಮತಿ ಕೋರಿ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.

ನಿಗಮದ ಸುಮಾರು 89.63 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ನಕಲಿ ಚೆಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಟಿಜಿಎಸ್ ಮೂಲಕ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ಸುಮಾರು 600 ನಕಲಿ ಬೇನಾಮಿ ಖಾತೆಗಳ ಮೂಲಕ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಿಬಿಐ ತನ್ನ ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ದೋಷಾರೋಪಪಟ್ಟಿ (Chargesheet) ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.

ಈ ಬೃಹತ್ ಹಗರಣದ ಮಾಸ್ಟರ್‌ಮೈಂಡ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಿಬಿಐ ತನ್ನ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಜಾಮೀನು ಪಡೆದು ಹೊರಬಂದಿದ್ದರು. ಈಗ ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಅನುಮತಿಗೆ ಕೋರಿರುವುದು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವಿಪಕ್ಷ ದಾಳಿ

ಹಗರಣದ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರು, ತದನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿರುವುದು ಆಡಳಿತರೂಢ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್‌ಗೆ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಧಿವೇಶನ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸರ್ಕಾರದ ನೈತಿಕತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದು ವಿಪಕ್ಷಗಳು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿವೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಷ್ಟರಿಂದಲೇಯೂ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಪರಾಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾಗುವವರೆಗೆ ನಿರ್ದೋಷಿತ್ವದ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಈಗ ಪ್ರಕರಣದ ಚೆಂಡು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸಿಬಿಐ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಅನುಮತಿಗೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿದರೆ, ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರ ಕಾನೂನು ತೊಂದರೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ಇದು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ.

₹89.63 ಕೋಟಿ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ:

ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳ ವಿವರ

ಸಿಬಿಐ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಿಗಮದ ಖಾತೆಯಿಂದ ₹89.63 ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ನಕಲಿ ಚೆಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು RTGS ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಳಿಕ ಈ ಹಣವನ್ನು ಸುಮಾರು 600 ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ನಗದು, ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಹಾಗೂ ದುಬಾರಿ ವಾಹನಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ಸಿಬಿಐ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರ ಹೆಸರೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹1.20 ಕೋಟಿ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿರುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾದ ಹಣದಿಂದ ಬೇನಾಮಿ ವಾಹನ ಖರೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳೂ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ಇದರ ಜತೆಗೆ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಿಗಮ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಜರ್ಮನ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (KGTTI)ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ತನಿಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. 2025ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಈ ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಸಿಬಿಐ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ಪ್ರಕರಣದ ಆರಂಭ:

ಪ್ರಕರಣ ಹೇಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು?

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮೂಲ 2024ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿದೆ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಿಗಮದ ಲೆಕ್ಕ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಪಿ. ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಪತ್ತೆಯಾದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಗಮದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹87-94 ಕೋಟಿಯ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಆರೋಪಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದರೂ, ತನಿಖೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ಹಣದ ಚಲನವಲನದ ಚಿತ್ರ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಿಐಡಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಐಟಿ ರಚಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಸಿಬಿಐ ಮತ್ತು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವೂ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. 2024ರ ಜುಲೈ 12ರಂದು ಇಡಿ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವರನ್ನು ಇಡಿ ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿತ್ತು.

ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪ್ರಕರಣದ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು 2024ರ ಜೂನ್ 6ರಂದು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಮತ್ತೆ ಸಚಿವ!

ಆರೋಪಿ ಮತ್ತೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ

ಪ್ರಕರಣದ ಅತ್ಯಂತ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಂಶ ಇದೇ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಿಗಮ ಹಗರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರು 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು ಮತ್ತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಥಾವರ್‌ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 11ರಂದು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಿಂದ ಕೈಬಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತ್ತು. ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಅಧಿವೇಶನ ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿ.ವೈ. ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.

ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು ಕೂಡ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಎತ್ತಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದೆ.

ಮತ್ತೆ ಬಂಧನದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆಯೇ?

ಮುಂದೇನು? ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂದಿಗ್ಧ

2024ರಲ್ಲಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಇಡಿ ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರಿಂದಲೇ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಮತ್ತೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕರಣ ಈಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಅವರು ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣವೊಂದರಿಂದಲೇ ತಕ್ಷಣ ಬಂಧನವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳು, ಆರೋಪಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಜಾಮೀನು ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಾಜರಾತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದೆಡೆ, ಸಿಬಿಐ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್‌ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸಚಿವರಾಗಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷವು “ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಹೇಗೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈಗ ಎರಡು ಬದಿಯ ಒತ್ತಡವಿದೆ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರೆ, ಸಿಬಿಐ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಹೋಗಬಹುದು.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವೇನೆಂದರೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಷ್ಟರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಪರಾಧಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೋಷಿತ್ವದ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವಾದವನ್ನು ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿಯೂ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.