ಸತತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿದು ಮೆರೆದ ದೀದಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಸ್ಥಿತಿ ಈಗ ಅಧೋಗತಿ

ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಪತ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದ ‘ದೀದಿ’ ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾದ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ಇಂದು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹಂತವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಸತತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿದು, ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಟಿಎಂಸಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಪಕ್ಷದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ದೀದಿ” (ಅಕ್ಕ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಯಾನವೇ ಒಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆ. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದ್ದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ (ಸಿಪಿಎಂ) ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮಮತಾ, ತಮ್ಮ ನೇರ ನಡೆ-ನುಡಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಶೈಲಿಯಿಂದ ‘ಬೀದಿ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನೊಂದಿಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ 1998ರಲ್ಲಿ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಟಿಎಂಸಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರು ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ, 2011ರಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು.

ಪ್ರಧಾನಿ ಕನಸು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳು

ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂಬ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದರು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರನ್ನು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ನಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಆಡಳಿತ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.ಬಿಜೆಪಿಯಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೆಡ್ಡು ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

ಪಕ್ಷದ ಇಬ್ಭಾಗದ ಭೀತಿ

ಭದ್ರಕೋಟೆಗಳಲ್ಲೇ ಟಿಎಂಸಿ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದು, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿದ್ದ ಟಿಎಂಸಿ ನಾಯಕರು, ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಭಿನ್ನಮತವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಕ್ಷದ ಒಳಗಿನ ಬಣ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ದೀದಿಗೆ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಬಲ ಪಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೀನಾಯ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ, ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಮತಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬಾಗದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜ. ಇದು ಪಕ್ಷದ ಮುಂದಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಬೀದಿ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ:

ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವು ತಳಮಟ್ಟದ ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನಂದಿಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಸಿಂಗೂರ್‍ನಂತಹ ರೈತ ಪರ ಹೋರಾಟಗಳು ಅವರನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ಜನನಾಯಕಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ಅವರ ಈ “ಬೀದಿ ಹೋರಾಟದ ಶೈಲಿ” ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ರಾಜಕೀಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟಗಳು ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ರೈತರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈ ಹೋರಾಟಗಳು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ದಿಟ್ಟತನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.

ಅಚಲ ಮನೋಭಾವ:

ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯದೆ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅವರು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ತಮ್ಮ ಸರಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೊತೆಗಿನ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಅವರು ಬಂಗಾಳದ ಮನೆಮಾತಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಕಲೆ: ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಎಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಎದುರಿಸುವ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ಅವರಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಎಷ್ಟೇ ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ, ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಅವರ ಗುಣ ಅವರನ್ನು ಒಬ್ಬ “ದಿಟ್ಟ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ” ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಸಹೋದರಳಿಯ ಮೇಲೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿರುವ ಅಭಿಷೇಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಕುರಿತಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿವೆ. ಅಭಿಷೇಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಟೀಕಾಕಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಂಶಾಡಳಿತ ರಾಜಕಾರಣ: ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ. ಇದು ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವಾದಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.ವಿವಿಧ ಹಗರಣಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಇಆ ಮತ್ತು ಅಃI) ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ. ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳು ಪದೇ ಪದೆ ಟಿಎಂಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಪಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ: ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರು ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಂಬಲಿಗರ ವಾದ

ಅಭಿಷೇಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಯುವಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 2021ರ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಎಂಸಿಯ ಗೆಲುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವು ಟಿಎಂಸಿಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಇದು ಆ ಪಕ್ಷದ ಪಾಲಿಗೆ ವರದಾನವೋ ಅಥವಾ ಶಾಪವೋ ಎಂಬುದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದುರಿಸುವ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸವಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳು

ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಮತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಮುಂದಿರುವ ತಕ್ಷಣದ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ನಾಯಕರ ಕೊರತೆ ಟಿಎಂಸಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದೆ. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ‘ಯಾರೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಬೀದಿ ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ದೀದಿ, ಈಗ ಮತ್ತೆ ಮೈಕೊಡವಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಬೇಕಿದೆ. ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವುದು, ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಾಡಿಮಿಡಿತವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅರಿಯುವುದು ಅವರ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಮಮತಾ ಅವರ ಈ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದ ತಿರುವು, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಿದೆ.