ರಾಂಚಿ-ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಕ್ರಮದ ಆರೋಪಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಇದೀಗ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗುರುವಾರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆತಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ರೋಷನ್ ಅವರ ಪೀಠವು JPSC 11ನೇಯಿಂದ 13ನೇ ಸಂಯುಕ್ತ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ Food Safety Officer ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರದ್ದುಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ಕ್ರಮದ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕೌಂಟರ್-ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸೇವೆಗೆ ಮರಳುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತ್ತು. JPSC-JSSC Reform Manch ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಹಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣ ತನಿಖೆ, ಕೆಲವು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ರದ್ದು ಮತ್ತು CBI ತನಿಖೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 16ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ 22ನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು.
ಆಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಹಲವು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. 14ನೇ JPSC ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಮತ್ತು 2023–25ರ ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಾಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ CID ತನಿಖೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ED ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ JSSC-CGL ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ CBI ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಗ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ JPSCಯ ಮೂವರು ಹಾಲಿ ಸದಸ್ಯರಾದ ಡಾ. ಅಜಿತಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ, ಡಾ. ಜಮೀಲ್ ಅಹ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಅನಿಮಾ ಹನ್ಸ್ದಾ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು CID ತನಿಖೆಯೂ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಆಗಸ್ಟ್ 17: JSSC-CGL ಸೇರಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ರದ್ದು
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮುಂದುವರಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹೇಮಂತ್ ಸೊರೇನ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು JSSC-CGL ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 22 ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ TDPL ಮೂಲಕ 2014ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾದ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ 23 ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ JPSC 11–13ನೇ ಸಂಯುಕ್ತ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆ, 14ನೇ JPSC ಪರೀಕ್ಷೆ, JSSC-CGL, Jharkhand Eligibility Test-2024, 6ನೇ Limited Deputy Collector ಪರೀಕ್ಷೆ ಸೇರಿದಂತೆ Food Safety Officer, Child Development Project Officer, Assistant Conservator of Forests, Forest Range Officer, Drug Inspector ಮತ್ತು Assistant Public Prosecutor ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಾದ
ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮೂಹಿಕ ರದ್ದುಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನಂತರ ವಿವಾದದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ ಹೊರಬಂದಿತು. ಈಗಾಗಲೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ, ಕೆಲವರು ನೇಮಕಾತಿ ಪಡೆದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.
ಅವರ ವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಏನೆಂದರೆ: ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದ್ದರೆ, ಅಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವವರನ್ನು ತನಿಖೆ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದು ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಎಲ್ಲ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಇದೇ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆಹೋದರು.
26 ದಿನಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಬಳಿಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹೋರಾಟ
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸುಮಾರು 26 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮದ ನಂತರ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದರೂ, ಉಳಿದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 19ರಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಮಯಾವಕಾಶ ನೀಡಿ, ನೇಮಕಾತಿ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಆದೇಶದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 19ರ ವೇಳೆಗೆ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವು ಅರ್ಜಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು.
ಇಂದಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಅರ್ಥವೇನು?
ಗುರುವಾರದ ಆದೇಶದಿಂದ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಇದು ಮಧ್ಯಂತರ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ರಕ್ಷಣೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು, ತನಿಖೆಯ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 22 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಒಂದೇ ಸಮಗ್ರ ತಡೆ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. JPSC 11–13ನೇ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು Food Safety Officer ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆತಿದೆ. JSSC-CGL ಸೇರಿದಂತೆ ಉಳಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಕುರಿತ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸವಾಲು
ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಧ್ಯಂತರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಸಮಾನಾಂತರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ, ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಯಾವುದೇ ಅಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದ ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ CID ಮತ್ತು ED ತನಿಖೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ, ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಕೌಂಟರ್-ಅಫಿಡವಿಟ್ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು ತನಿಖೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವೇ ಅಥವಾ ಸಾಮೂಹಿಕ ರದ್ದುಪಡಿಸುವಿಕೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮುಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
